Deze maand werden de longlists van twee grote internationale literaire prijzen bekend gemaakt. Drie Atlas Contact-auteurs zijn genomineerd voor de Sunday Times EFG Private Bank Short Story Award. De winnaar van deze korte verhalenprijs wordt bekendgemaakt op 22 maart en wint een bedrag van 30.000 pond. Jurylid en romanschrijver Andrew O’Hagan prijst het spectulaire niveau dat het korte verhaal in de hedendaagse literatuur bereikt heeft.

De Dominicaans-Amerikaanse schrijver Junot Díaz is genomineerd met zijn verhaal 'Miss Lora' uit de bejubelde verhalenbundel Zo raak je haar kwijt. Mark Haddon, de Britse schrijver van o.a. Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht en Het rode huis, is genomineerd met zijn verhaal 'The Gun'. De Schotse schrijfster Ali Smith ten slotte, die in Nederland faam verwierf met haar roman Als niet dan zou, is voor deze prijs genomineerd met haar verhaal 'The Beholder'.

Op 22 mei wordt de tweejaarlijkse International Booker Prize uitgereikt. Eén van de genomineerden is Lydia Davis, de veelgeprezen Amerikaanse schrijfster die het genre van het korte verhaal opnieuw uitvond met haar scherpe, filosofische en absurdistische verhalen gebundeld in Bezoek aan haar man en Varianten van ongemak.

Van woensdag 20 tot en met zondag 24 maart 2013 wordt het centrum van Brussel opnieuw ingepalmd door het internationale Passa Porta Festival. Vier avonden en een dag lang biedt Passa Porta een waaier aan inspirerende ontmoetingen, lezingen en debatten met schrijvers, denkers en opiniemakers uit de hele wereld.

Het centrale thema van deze vierde editie wordt ‘Imagine!’. Klik hier voor de agenda. 

Op zondag 24 maart krijgt het festival zijn hoogtepunt: het grote 'Parcours door de binnenstad', met meer dan 70 literaire programma’s. Onder andere Geert Mak en Julian Barnes zijn hier te gast. Een hele dag lang worden literatuurliefhebbers getrakteerd op auteursontmoetingen, workshops, wandelingen, bruggetjes naar film, beeldende kunst en muziek, in  theaters, musea, bibliotheken, café’s en verborgen plekken in de stad.

Enkele maanden geleden verscheen bij Uitgeverij Atlas Contact Varianten van ongemak en andere verhalen, het tweede deel van de Nederlandse vertaling van de Collected Stories van Lydia Davis. Op www.korteverhalenschrijven.nl staat nu een exclusief interview met de Amerikaanse schrijfster online, waarin ze vertelt over het schrijven van korte verhalen en studenten hierover adviseert.

Het interview werd afgenomen door Annemieke Bos, studente aan de schrijversvakschool in Amsterdam. Korteverhalenschrijven.nl is een initiatief van Ton Rozeman, die eerder over het werk van Davis schreef en van wie het handboek Korte verhalen schrijven verscheen.

Afgelopen zondag was Ben Lerner te gast bij Wim Brands in het VPRO-programma 'Boeken'. Van de Amerikaanse auteur verscheen dit jaar zijn romandebuut Vertrek van station Atocha bij Uitgeverij Atlas Contact in Nederlandse vertaling, een boek dat in binnen- en buitenland razend enthousiast werd ontvangen.

In de uitzending van twee weken geleden, was de Amerikaanse schrijfster van unieke korte verhalen Lydia Davis te gast. Van Davis verscheen onlangs het tweede deel van haar Collected Stories in Nederlandse vertaling bij Uitgeverij Atlas Contact onder de titel Varianten van ongemak en andere verhalen.

De uitzending met Lydia Davis kunt u hier terug kijken. Klik hier voor de uitzending met Ben Lerner.

Deze week vindt in Den Haag, Antwerpen en Enschede het literatuur- en muziekfestival Crossing Border plaats. Atlas Contact-auteurs Mirjam Boelsums, Mirjam Brandenburg, Lydia Davis, Annemarie de Gee, Ben Lerner, Joubert Pignon en Jaap Scholten zullen op dit festival hun opwachting maken.

- Op zaterdagavond 17 november treedt Lydia Davis op in Den Haag. Op zondag 18 november treedt zij op in Antwerpen. Deze maand verscheen het tweede deel van haar Collected Stories in Nederlandse vertaling onder de titel Varianten van ongemak.

- Op vrijdagavond 16 november treedt Ben Lerner op in Den Haag. Van Lerner verscheen dit jaar de alom geprezen debuutroman Vertrek van station Atocha.

- Op vrijdagavond 16 november treedt Joubert Pignon op in Enschede. Op zaterdag 17 november treedt hij op in Den Haag. Van Joubert Pignon verscheen dit jaar de droogkomische verhalenbundel Er gebeurde o.a. niets.

- Op vrijdag 16 november treedt Jaap Scholten op in Enschede. Scholten won in 2011 de Libris Geschiedenis Prijs voor zijn boek Kameraad Baron.

- Op vrijdagavond 16 november treden Mirjam Boelsums, Mirjam Brandenburg en Annemarie de Gee gezamelijk op in Den Haag. Van alledrie de auteurs verscheen dit jaar een verhalenbundel: Boelsums schreef Dronk, Brandenburg schreef Vondelingen en De Gee schreef Kamermensen.

Op Crossing Border zijn niet alleen fantastische literaire optredens te bewonderen, maar ook prachtige muzikale optredens van onder andere Andrew Bird en The Kyteman Orchestra. 

Kijk voor meer informatie en tickets op de site van Crossing Border.

Eind juli schreef uitgeverij Atlas Contact een vertaalwedstrijd uit voor het verhaal 'A Mown Lawn' uit de Collected Stories van Lydia Davis, waarvan onlangs het tweede deel in Nederlandse vertaling verscheen onder de titel Varianten van ongemak en andere verhalen. De hoofdbrekens die het vertaler Peter Bergsma bezorgde om dit verhaal te vertalen - een soort associatief woordspel dat voortborduurt op de klanken in de Engelse woorden 'mown' en 'lawn' – maakten maar weer eens duidelijk dat er voor teksten meerdere vertalingen mogelijk zijn.

Meer dan 75 vertalers zijn de uitdaging aangegaan. Uit hun inzendingen stelde de redactie van Uitgeverij Atlas Contact een shortlist van vijf vertalingen samen. De redactie koos voor de vertalingen van Leen van den Broucke, C. Keuker, Joop Maes, Martijn Smit en Anneleen Verstegen.

Deze week werd bekend dat Joop Maes met 'Een gazon' is gekozen tot winnaar van de vertaalwedstrijd van 'A Mown Lawn'. De jury, bestaande uit een aantal ervaren vertalers, noemde 'Een gazon' een verdienstelijke vertaling en roemde de vindingrijkheid van de vertaler. De prijs bestaat uit een boekenpakket van Uitgeverij Atlas Contact. Ook zal de winnaar Lydia Davis half november ontmoeten.

De vertalers werden uitgedaagd om het volgende fragment de vertalen:

Lydia Davis - A Mown Lawn

She hated a mown lawn. Maybe that was because mow was the reverse of wom, the beginning of the name of what she was – a woman. A mown lawn had a sad sound to it, like a long moan. From her, a mown lawn made a long moan. Lawn had some of the letters of man, though the reverse of man would be Nam, a bad war. A raw war. Lawn also contained the letters of law. In fact, lawn was a contraction of lawman. Certainly a lawman could an did mow a lawn. Law and order could be seen as starting from lawn order, valued by so many Americans. More lawn could be made using a lawn mower. A lawn mower did make more lawn. More lawn was a contraction of more lawmen. Did more lawn in America make more lawmen in America? Did more lawn make more Nam? More mown lawn made more long moan, from her. Or a lawn mourn. So often, she said, Americans wanted more mown lawn. All of America might be one long mown lawn. A lawn not mown grows long, she said: better a long lawn. Better a long lawn and a mole. Let the lawman have the mown lawn, she said. Or the moron, the lawn moron.

Hieronder leest u niet alleen de vertaling van Joop Maes, maar ook de andere vertalingen die op de shortlist stonden:

Joop Maes - Een gazon

Ze moest niets hebben van een gazon. Misschien omdat gazon te veel klonk als iets waarvan een vrouw geacht werd blij te worden, zoals gezin en gezond, terwijl het gewoon een onaangenaam woord was: ga, zon. Gezellig, met je gezonde gezin op een gazon zonder zon. In gazon zaten twee van de letters van man, maar als je dat omdraaide kreeg je Nam, een heilloze oorlog. Missie mislukt. Ze bedacht dat een gazon niets anders was dan een zekere hoeveelheid kort gras. Daarin hoorde ze strak en org. Een strakke organisatie vergde een sterk gezag en een strak gazon boezemde ontzag in. Ontzag voor orde en gezag was ontzag voor een ordelijk gazon, de trots van zoveel Amerikanen. Voor een ordelijk gazon kwam een gazonmaaier van pas. Uw gazon mooier met onze gazonmaaier. Meer gazon kwam neer op meer gezag. Een gezagdrager was een man met gezag. Hoe meer gezag, hoe meer Nam? Hoe meer gazon, hoe minder zon. En gezang. Zo vaak, zei ze, wilden Amerikanen meer gazon. Straks was heel Amerika één lang gazon. Als je een gazon niet kort houdt krijg je een lang gazon. Geef mij maar een lang gazon, zei ze. Geef de mol hoop. Laat het gezag zijn gazon kort houden, zei ze. Of de zot, de gazonzot.

Leen van den Broucke - Van de maaier en het maaien

Ze was van het gras, ze had het niet op de maaier. Misschien omdat de maaier de man is die maait, en niet de vrouw, wat zij ten slotte was. Een maaier, dat klonk treurig, als een jammeraar. Ze vond het jammer maar het gras ging onder de maaier. In maaien zat ook man, en het tegengestelde van man was dan weer Nam, een vreselijke oorlog. Een verloren oorlog. Een maaier is een maaiende vent. Die houdt alles en iedereen graag kort. Van maaien komt ook maaiveld. Daar steken veel Amerikanen hun kop liever niet boven uit. Hoe meer men maait, hoe meer maaiveld. Al maaiende maakt men metterdaad maaiveld. Al malende maakt men ambtelijke molens. Leidt meer maaien tot meer molens in Amerika? Leidt meer maaien tot meer Nam? Meer maaien was meer jamaren, voor haar. Of meer lamenteren. Maaien maar, vonden veel Amerikanen vaak, zei ze. Amerika kon het maaien niet laten. Van niet maaien wordt het lang, zei ze, laat wat mij betreft maar waaien. Niet maaien, maar mollen aaien. Laat het maaiveld maar aan de maaiende vent, zei ze. Aan de maaier, de malende maaier.

C. Keuker - Een Recht Gazon

Ze hield niet van een recht gazon. Misschien was dat omdat gazon op gezoen leek, maar zoenen op een recht gazon, dat ging niet. Een recht gazon had een treurige klank, zoals een zucht van onrecht. Volgens haar zuchtte een recht gazon onder onrecht. Gazon had wel wat letters van zon, hoewel je er ook het begin van Gaza in kon zien, een rechteloze zone. Een zondige zone. Recht bevatte ook alle letters van rechter. Eigenlijk klonk een recht gazon zoals recht en gezag. Het was zeker dat rechters een gazon recht konden en wilden maken. Gezag en orde kwamen voort uit gazonsorde, gewaardeerd door zoveel Amerikanen. Meer recht gazon kon rechterlijk worden afgedwongen door een richtlijn. Een gazonsrichtlijn zorgde voor meer gezeur. Meer gezeur werd zo nodig gezien als nodig voor gezag en orde. Zorgden meer gazonsrichtlijnen in Amerika voor meer rechters in Amerika? Maakte meer gazon meer Gaza? Meer rechte gazons maakten meer zones met onrecht volgens haar. Of meer zondige rechters. Zo vaak, zei ze, wilden Amerikanen rechte gazons. Heel Amerika zou één recht gazon kunnen zijn. Een ordeloos gazon groeit gezond, zei ze. Beter een slonzig gazon dus. Beter een slonzig gazon en een mol. Laat de rechter zijn rechte gazon maar hebben, zei ze. Of de zot, de grondige zot.

Martijn Smit - Een gemaaid gazon

Zij haatte een gemaaid gazon. Misschien omdat maai het tegenovergestelde was van zaai, het begin van iets van wat zij was - een vrouw. Een gemaaid gazon had een treurige klank in zich, als een langgerekte zucht. Van haar, maakte een gemaaid gazon een langgerekte zucht. Gazon had enkele letters van man, maar het omgekeerde van man was Nam, een aangrijpende oorlog. Een oogrol oorlog. Gazon bevatte ook letters van gezag. In feite, was gazon een samenvoeging van gezaghebbend manspersoon. Natuurlijk kon en ging een gezaghebbend manspersoon een gazon maaien. Gezag en orde kon gezien worden als beginnend bij een ordelijk gazon, gewaardeerd door zoveel Amerikanen. Meer gazon kon worden gemaakt met een gazonmaaier. Een gazonmaaier zorgde voor meer gazon. Meer gazon was een samenvoeging van meer gezaghebbende personen. Zorgde meer gazon in Amerika voor meer gezaghebbende personen in Amerika? Zorgde meer gazon voor meer Nam? Meer gemaaid gazon zorgde voor een meer langgerekte zucht, van haar. Of een berooid gazon. Zo vaak, zei ze, wilden Amerikanen meer gemaaid gazon. Heel Amerika zou een langgerekt gemaaid gazon kunnen zijn. Een gazon niet gemaaid groeit langgerekt, zei ze: liever een langgerekt gazon. Liever een langgerekt gazon en een mol. Geef de gezaghebbende manspersoon het gemaaide gazon, zei ze. Of de malloot, de gazon malloot.

Anneleen Verstegen - Een gemaaid gazon

Ze haatte een gemaaid gazon. Misschien was dat omdat gemaaid het omgekeerde was van diaameg, wat deed denken aan de naam van wat ze was – een dame. Een gemaaid gazon had een droeve klank in zich, als een gegriefd gezucht. Een gemaaid gazon ontlokte haar een gegriefd gezucht. Gazon had enkele van de letters van man, hoewel het omgekeerde van man Nam zou zijn, een slechte oorlog. Een ongeoorloofde, gelogen oorlog. Gazon verschilde slechts de klinkers van gezin. Nam ontnam het gezin de gezinsman. Zeker kon en zou een gezinsman een gazon maaien. Gezin en structuur konden gezien worden als beginnend van gazonsstructuur, hoog gewaardeerd door zo vele Amerikanen. Mooier gazon kon gemaakt worden door gebruik te maken van een gazonmaaier. Een gazonmaaier maakte werkelijk mooiere gazons. Mooier gazon verschilde maar twee letters van mooier gezin. Maakten mooiere gazons in Amerika mooiere gezinnen in Amerika? Maakten mooiere gazons een mooier Nam? Mooiere gemaaide gazons ontlokten haar meer gegriefd gezucht. Of een gazongraf. Zo vaak, zei ze, wouden Amerikanen mooiere gemaaide gazons. Heel Amerika zou een gezond gemaaid gazon kunnen zijn. Een niet gemaaid gazon wordt ongezond, zei ze: beter een ongezond gazon. Beter een ongezond gazon en een gravende gast. Laat de gezinsman het gemaaide gazon hebben, zei ze. Of de maniak, de gazonsmaniak.

Deze week verscheen bij uitgeverij Atlas Contact Varianten van ongemak en andere verhalen,  het tweede en laatste deel van de verzamelde verhalen van Lydia Davis. Eerder verscheen Bezoek aan haar man. Haar scherpe, filosofische en absurdistische verhalen zijn nergens mee te vergelijken.

Peter Bergsma is erin geslaagd deze unieke verhalen op meesterlijke wijze te vertalen. Het verhaal ‘A Mown Lawn’ deed ons inzien dat er voor sommige teksten meerdere vertalingen mogelijk zijn. En dus heeft de uitgeverij een vertaalwedstrijd uitgeschreven.

Uit de bijna honderd inzendingen heeft de redactie een shortlist samengesteld van vertalingen van:

Martijn Smit
Joop Maes
Anneleen Verstegen
Leen van den Broucke
C. Keuker

De vijf vertalingen van ‘A Mown Lawn’ worden voorgelegd aan een externe jury van ervaren vertalers. De uiteindelijke winnaar op 5 november bekend gemaakt en wint een boekenpakket van de uitgeverij én een ontmoeting met Lydia Davis zelf.

Lydia Davis (1947) schreef diverse verhalenbundels. Haar laatste bundel werd genomineerd voor de Amerikaanse National Book Award. Ze vertaalde ook een groot aantal Franse auteurs onder wie Flaubert, Proust en Foucault.

Fleur Speet schreef in De Morgen over Varianten van ongemak:

'Lydia Davis is met recht en reden de koningin van het korte verhaal. Haar verzameld werk opent een waaier aan opmerkzaamheid, het is een goudmijn vol nuchtere gevoeligheid.'*****

In oktober verschijnt Varianten van ongemak, deel II van de verzamelde verhalen van Lydia Davis, de grande dame van het Amerikaanse korte verhaal, in de meesterlijke vertaling van Peter Bergsma.

Eén verhaal uit de bundel, A Mown Lawn, heeft vertaler en redactie de nodige hoofdbrekens gekost. (Moest het letterlijk vertaald worden? Figuurlijk? Een equivalent, geheel nieuw verhaal in het Nederlands schrijven dat de geest van het origineel weergeeft?) In overleg met de auteur is er uiteindelijk een elegante oplossing gevonden. Maar het vertaalraadsel deed ons des te meer beseffen dat er voor sommige teksten meerdere juiste vertalingen zijn. En dit bracht ons op het idee van een vertaalwedstrijd.

Wij geven iedereen de kans om zijn of haar licht te schijnen over het verhaal A Mown Lawn en een eigen vertaling te maken. Denk jij dat jij over een lenig taalgevoel beschikt en durf je jouw vertaling te laten beoordelen door een jury van beroepsvertalers? Vraag dan de Engelse tekst op bij mvanas@atlascontact.nl. Je kunt tot uiterlijk 10 oktober je vertaling insturen naar jnash@atlascontact.nl. Uit alle inzendingen zal de redactie van Atlas Contact een shortlist van 5 à 10 vertalingen uitkiezen en deze aan een externe jury van ervaren vertalers voorleggen. De uiteindelijke winnaar wordt begin november gekozen; de prijs bedraagt een boekenpakket van de uitgeverij én een ontmoeting met Lydia Davis zelf in november.

Amerikaanse cultkorteverhalenschrijfster Lydia Davis is eindelijk in Nederland

Onder kenners gonst hij al jaren. Schrijvers als Dave Eggers, Jonathan Franzen en Ali Smith gebruiken hem alleen met de grootste eerbied: de naam Lydia Davis. Met bundels als Break it Down, Almost No Memory en Varieties of Disturbance schreef zij scherpe, filosofische en absurdistische verhalen die nergens mee te vergelijken zijn. Tot op heden werd ze vooral gezien als een writer’s writer, een goed bewaard geheim onder literaire fijnproevers, maar daar kan verandering in komen nu Davis voor het eerst in Nederlandse vertaling verschijnt bij Uitgeverij Atlas.

Op woensdag 18 mei treedt Davis op in De Balie; ze zal voorlezen uit haar werk en hierover ondervraagd worden door Wim Brands. Dezelfde avond presenteert Atlas haar verhalenbundel Bezoek aan haar man in een Nederlandse vertaling van Peter Bergsma. Een uniek bezoek van een van de bijzonderste korte verhalenschrijvers.